Trendwatcher Adjiedj Bakas ziet gevolgen crisis voortduren
'2019 wordt het jaar van slowbalisering'

Door Marcel Beijer
‘De trendwatcher des Vaderlands’, wordt hij wel genoemd. Almeerder Adjiedj Bakas geeft zo’n 200 lezingen per jaar voor politici en bedrijfsleven in binnen- en buitenland. En ook zijn boeken vinden gretig aftrek: er zijn er al meer dan 700.000 verkocht. Bakas richt zich op trends en ontwikkelingen op velerlei gebied. Jaarlijks werpt hij, speciaal voor Almere Zaken, graag zijn blik vooruit op het komende jaar. ‘De toekomst is geen raadsel. Ik gebruik geen glazen bol. De toekomst wordt bepaald door de keuzes die wij maken.’
“Iedere gemeente kan tegenwoordig zijn eigen kleine, hippe kerncentrale beheren.” (Foto's: aangeleverd)

Ligt u wakker van de Brexit?

“Totaal niet. Het wordt enorm opgeblazen. Er zal namelijk niet zoveel veranderen. Wat we ervan gaan merken heeft vooral met bureaucratie te maken. Het wordt allemaal omslachtiger. Voor MKB’ers die in- en exporteren geeft het wat meer administratieve rompslomp en de douane moet wat meer mensen inhuren, maar daar heb je het dan ook wel mee gehad. Engeland blijft onze buurman. Dat land komt niet ineens in Afrika te liggen. We krijgen gewoon dezelfde relatie met ze, zoals we die al jaren met Zwitserland ook hebben.“
Is het vertrek van Engeland uit de EU niet een barstje in het Europese ideaal?

“Nee hoor. Die hele droom van sommige mensen om van Europa een kopie van de Verenigde Staten te maken is niet realistisch. Je zult gaan zien dat de relatie tussen de lidstaten losser wordt: de Noord-Europeanen hebben heel andere opvattingen over de toekomst, dan de landen rond de Middellandse zee. Dat heeft te maken met cultuur. En cultuur is sterker dan structuur. China is bovendien bezig met de realisatie van een nieuwe zijderoute. En India volgt. Daarmee wordt Eurazië aan elkaar gekoppeld. De vorige zijderoute heeft Nederland als klein landje, zonder subsidies van supermachten, goede zaken gedaan met het Oosten. We hebben thee geïmporteerd, kruiden. Het leidde tot de Gouden Eeuw. Laten we daar op focussen. Die landen zijn bovendien gek op Holland.”

Hoe kunnen we daar opnieuw van profiteren?

“De opmars van Amazon en Alibaba leert ons dat de wereld wijzigt. Die bedrijven bouwen enorme warehouses en distribueren van daaruit. We moeten inhaken door te zorgen voor hele goede infrastructuur en logistiek, maar ook door slim te digitaliseren. Rekening houdend met die nieuwe zijderoute. Neem bijvoorbeeld het vervoer van goederen per trein richting Rusland. Die trein gaat door heel midden-Azië, Rusland en China. Vervoer via de trein is zeven keer goedkoper dan via de lucht. Dat biedt enorme kansen. Laten we ons daarop focussen. Ik heb daar samen met Nanne Onland het boek Seamless over geschreven. Het eerste exemplaar heb ik onlangs aangeboden aan minister Carola van Nieuwenhuizen.”
Dat geldt voor de overheid, maar ook voor ondernemers?

“Juist voor ondernemers. Kijk, wat heeft China gedaan? Daar hebben we allemaal kleine papa- en mamabedrijfjes. Al die mensen spreken geen Engels. Met Alibaba hebben ze eigenlijk één groot e-commerce platform gebouwd waar al die bedrijven op aanhaken. Je kan er werkelijk álles kopen. Eigenlijk zou je hier ook een ‘Nederbaba’ moeten opzetten zodat alle MKB-bedrijven via dat platform kunnen exporteren. Dat kan ook per provincie, of per regio.”

U klinkt vrij optimistisch. Is de crisis definitief achter de rug?

“The Chief Economist van de Britse centrale bank zei onlangs dat de crisis van 2008 evenveel economische schade heeft aangericht als een wereldoorlog. Het lijkt erop dat we er nu uit zijn, omdat we de rekeningen en schulden hebben doorgeschoven naar onze kinderen. Zij betalen straks, of nu eigenlijk al, de schade aan de economie, de vastgoedmarkt. Als je nu al kijkt hoe duur huizen zijn geworden. Jongeren hebben momenteel op de woningmarkt niet de kansen die ik als twintiger had. Maar goed: je kan klagen over de duisternis, maar je kan net zo goed een kaarsje opsteken. Er zullen nieuwe woonvormen ontstaan: dat groepen vrienden samen een huis kopen. Of meer-generatie-woningen. Maar ze krijgen nooit de kansen zoals wij die kregen. Het is niet zo solide als het lijkt.”
Dat klinkt ineens weer heel somber.

“Op dat gebied wel. Ik geloof al die Hallelujah-verhalen in de media ook niet. Kijk naar de retail. Goed, de horeca loopt wel goed. Het volk wil immers ‘brood en spelen’. Maar als je vraagt: wat geven de mensen nu écht uit? Wat kopen ze? Dat valt tegen. Daarom zeg ik: wees voorzichtig. In Duitsland betaalt een gemiddeld huishouden 800 euro aan energiekosten, voor al die groene energie. Die 800 euro kan je niet uitgeven aan het bedrijfsleven. Daar maak ik me het meest zorgen over. Er zijn een paar grote windmolenfabrikanten die daar rijk van worden. Zo’n ding gaat 15 jaar mee. Er is momenteel geen oplossing waar we met dat afval heen moeten. Vooral de wieken. Bouw liever kleine kerncentrales. Iedere gemeente kan tegenwoordig zijn eigen kleine, hippe kerncentrale beheren. Rolls Royce bouwt die. Die centrales passen tegenwoordig op een vrachtwagen."

En wat doen we dan met dát afval?

‘Dat kan je tegenwoordig veilig opslaan. Daar heb je echt helemaal geen last van. De nieuwste centrales produceren veel minder afval. De klimaatdoelen zijn alleen maar te halen als we kerncentrales gaan bouwen. Ieder dorpje één en klaar. Geen CO2-uitstoot.

Wat gaan we in 2019 merken van de economie?

“Het kabbelt door. Leisure en evenementen zullen het goed blijven doen. Het is dus belangrijk om je stadscentra flink op te pimpen, zodat het een decor is voor het leven van de inwoners.”
Ook niet met een onzekere factor als Donald Trump?

“Trump is niet zo’n onzekere factor. Hij doet namelijk wat hij zijn kiezers heeft beloofd. Dat zijn we niet gewend van politici. Hij werkt precies zijn beloftes af. Dus weet je wat je aan hem hebt. Bovendien zegt hij het hardop. Italië wil bijvoorbeeld ook geen vluchtelingen meer, Zuid Afrika bouwt een muur om al zijn grenzen. Maar die doen het een beetje zachtjes, op de achtergrond.”

Maar Trumps’ protectionisme is niet van invloed op onze economie?

“Nee hoor. China doet precies hetzelfde. Protectionisme hoort bij deze tijd. Je kan dat protectionisme goed plaatsen in de ontwikkeling die ik ‘slowbalisering’ noem, als antwoord op de globalisering van de afgelopen decennia. De globalisering is doorgeslagen. Veel mensen raken ontworteld en trekken zich terug in hun regio, hun eigen land. Daarnaast is het logisch dat je wil beschermen wat je hebt: Nederlandse boeren protesteren tegen de goedkoper werkende boeren uit Oekraïne, die zich bovendien veel minder hoeven te houden aan de strenge milieueisen. Ik begrijp dat wel. Vrachtwagenchauffeurs worden ook weggeconcurreerd. Nu door eentje uit Polen, straks misschien door eentje uit Syrië. De Fransen hebben dat ook, de Britten idem dito. Daarom zien we nu een ‘slowbalisering’: een correctie op het tempo.

Is daarmee alles over 2019 gezegd?

“Economisch in grote lijnen wel. Laten we het niet over kapsels hebben. Maar als je het wilt weten: krullen komen weer in de mode. Dus allemaal een permanent nemen!’
IN KADER 1:
Maak een zwijnenstal!

2019 is volgens de Chinese horoscoop het ‘jaar van het zwijn’. “Het is het laatste teken van de dierenriem, de afsluiting van een periode. We zien zwijnen als vieze dieren, maar dat is niet zo. Ze zorgen ervoor dat hun stal altijd helemaal schoon is. Ze wentelen zich wel graag door de modder en dat moeten wij eigenlijk ook gaan doen. Al die mensen met allergieën, intoleranties en kwalen: we zijn veel te schoon geworden. We moeten weer, net als de varkentjes, lekker vies willen worden. Weerstand kweken. En ondertussen opruimen, dat gaan we op economisch gebied zien. We moeten er dus een zwijnenstal van maken.”
IN KADER 2:
Almere

De gerenommeerde trendwatcher Adjiedj Bakas verhuisde dit jaar van de Amsterdamse grachtengordel naar een rustige villawijk in Almere. “Ze zeggen wel eens dat Almere geen ziel heeft, maar ik merk juist dat Amsterdam zijn ziel verloren heeft. Ik werd in mijn buurtje overlopen door toeristen. In Almere is dat heel anders. Ik werd direct uitgenodigd voor een buurt-BBQ. Ik woon hier pas een half jaar, maar ken al mijn buren. Heel gezellig. Bovendien: dat hele randstad-gebied loopt straks toch in elkaar over.”
Artikel geplaatst op: 20 november 2018 - 14:33

Gerelateerd

Delen